Süs Bitkilerinde Genel İlkeler
Süs bitkileri peyzaj amacıyla yetiştirilen, çiçeği, yaprağı veya formu için tercih edilen türlerdir. Meyve fidanlarına göre bakımları daha sade, fakat tasarım ve konumlandırma kritiktir.
Konum Seçimi
- Güneşlenme: Tür özel — bazıları (lavanta, ardıç) tam güneş; bazıları (ortanca, eğreltiotu) yarı gölge ister.
- Kazıkköklü türler (selvi, çam) yapı ve duvar yakınına dikilmemelidir → temel hasarı.
- Yetişkin boy dikim öncesi sorgulanmalıdır — küçük fidan büyük olur, taşınması zor.
Dikim ve Toprak
Çoğu süs bitkisi pH 6,5–7,5 aralığında, drenajı iyi topraklarda büyür. Çıplak köklü ibrelilerde dikim kasım–şubat arası, tüplü fidanlarda yıl boyunca yapılabilir. Çukur dibine kompost karıştırın, üzerini saf toprakla örtün ki kökler doğrudan gübreye değmesin.
Sulama ve Gübreleme
- İlk yıl haftada 1–2 kez derinlemesine sulama; sonraki yıllar ihtiyaca göre.
- İlkbaharda kompoze gübre (15-15-15) veya yavaş salınımlı yumru gübre.
- Aşırı azot çiçek aleyhine yaprak büyümesi yapar → çiçek odaklı türlerde dikkat.
Budama
Çoğu süs ağacında budama uyanma öncesi şubat ayı, çalılarda çiçek sonrası yapılır. Şekil koruma + ölü dal temizliği amaçlıdır; aşırı budama bazı türlerde (çam, ardıç) reçinleşmeye yol açar.