Narenciyede Genel İlkeler
Narenciye türleri yarı tropikal bitkilerdir — kış soğuğuna ve dona çok hassastır. Türkiye'de en uygun bölgeler Akdeniz ve Ege kıyı şerididir. İç bölgelerde saksı kültürü ve kış koruması ile yetiştirilebilir.
İklim İstekleri
- Don eşiği: Limon −2 °C, portakal/mandalin −4 °C, kumkuat −7 °C'ye kadar kısa süreli dayanır. Uzun donlarda fidan kaybı yaşanır.
- Sıcaklık: Optimum vegetasyon 22–28 °C; 35 °C üstünde meyve dökümü olur.
- Nem: Yüksek bağıl nem (>%60) seviyesi çiçek tutumunu artırır.
Toprak ve Sulama
Hafif asidik–nötr (pH 6,0–7,0), drenajı iyi, organik maddece zengin tınlı topraklar idealdir. Tuzlu ve ağır killi topraklarda kök çürüklüğü görülür.
- Damla sulama tercih edilmelidir; gövde dibinde su göllenmemelidir.
- Yaz aylarında haftada 2 kez, ağaç başına 40–60 lt.
- Kış sulaması meyve drenajını sağlar ama soğuk artırma riski vardır → sabaha karşı yapılmaz.
Gübreleme
Narenciye sürekli yapraklı olduğu için 3 dönemde bölünmüş azot ister: Şubat, Mayıs ve Ağustos. Yaz başında potasyum sülfat meyve kalitesini ciddi artırır. Yapraklarda sararma + damarlar yeşil görünüyorsa demir noksanlığı vardır → demir sülfat veya şelatlı demir.
Don Koruması
- Sonbaharda gübrelemeyi keserek odunlaşmayı destekleyin.
- Kış öncesi gövde 80 cm'e kadar beyaz badana → güneş yanığı + don çatlağı önlenir.
- Kuvvetli don beklendiğinde sulama (toprak ısı tutar) + gece dumanlama veya kış örtüsü.
Saksı Kültürü
İç bölgelerde narenciye 40–60 lt drenajlı saksıda rahatça yetiştirilebilir. Kışın 5–10 °C arası, az sulanan, aydınlık iç mekânda korunur. Yazın bahçeye/balkona çıkarılır. Saksı toprağı: 1 torba hazır torf + 1 ölçü perlit + 0,5 ölçü organik gübre.